Foreks aracı kurum (broker) tipleri

foreks-araci-kurum-tipleri

Herhangi bir aracı kurumundan hesap açıp işlem yapmadan önce seçeneklerinizi bilmeniz önemlidir. İhtiyaçlarınıza uygun bir aracı kurumla çalışmak sisteminiz ve açacağınız pozisyonlar kadar önemlidir. Araba almadan önce nasıl marka, model, benzinli mi yoksa dizel mi diye araştırıp bütçemize en uygun olanı almaya çalışıyorsak aynı şey foreks için de geçerlidir.
Foreks’te aracı kurumlar temel olarak ikiye ayrılır: İşlem masalı (Dealing Desk, DD) ve işlem masasız (No Dealing Desk, NDD). İşlem masalı aracı kurumlara piyasa yapıcı (market maker) olarak da adlandırılırlar. İşlem masasız aracı kurumlar ise kendi arasında iki ayrılır: Doğrudan işlem iletenler (Straight Through Processing, STP) ve ECN + STP (Electronic Communication Network + Straight Through Processing).

İşlem Masalı Aracı Kurumlar (Dealing Desk, DD, Market Maker)

İşlem masalı aracı kurumlar spread (al-sat aralığı)  üzerinden kar etmeyi amaçlarlar ve likiditeyi müşterilerine kendileri sağlarlar. Bu likiditeyi sağlarlarken piyasayı kendileri oluştururlar ve bu nedenle piyasa yapıcı olarak da adlandırılırlar.  Bu aracı kurumlarda işlemler bu sanal oluşturulmuş piyasada gerçekleştirilir ve riski azatlmak için genelde aracı kurum müşterilerinin açtığı net pozisyonların tersini kendi açar. Yani eğer tüm müşterilerinin bir döviz çiftinde toplam alımları satımlarından fazla ise aradaki fark kadar satışı yaparak riski sıfırlarlar.

İşlem masalı aracı kurumlar piyasayı kendileri oluşturdukları için aslında müşteriye sundukları fiyatı kendileri belirlerler. Yeni sunulan fiyatlar bankalararası (interbank) piyasada oluşan fiyatlardan farklı olabilir. Bu nedenle eğer piyasa yapıcı bir aracı kurum ile çalışacaksanız güvenilir, kayıt altında olan, kurallara uyan bir firmayla çalışmanız çok önemlidir. Bu aracı kurumların en büyük avantajı toplam net pozisyonu açtıkları için masrafları düşüktür ve bu nedenle düşük veya sabit spread sunarlar. Masraflarının düşük olma nedeni alım ve satımları eşleştirebilirlerse pozisyon açmadıklarından tüm spread hanelerine kar olarak yazılır.

İşlem Masasız Aracı Kurumlar (Non Dealing Desk, NDD)

Bu aracı kurumları adından da anlaşılabileceği gibi işlem masası çalıştırmazlar ve her işlemi doğrudan likidite sağlayıcılara aktarırlar. Yani hiçbir şekilde size karşı ters pozisyon açmazlar. Karları ise ya  komisyon alarak veya spread’e ufak bir pay ekleyerek yaparlar. Bu nedenle NDD aracı brokerların spreadleri DD brokerları ile karşılaştırıldığında daha yüksektir. Bankalar arası piyasadaki dalgalanmalardan doğrudan etkilendikleri için spreadleri sabit olmaz, piyasa şartlarına göre azalabilir veya artabilir.

STP NDD aracı kurumların çalışma prensibi şöyledir. Bu aracı kurumların anlaşmalı olduğu likidite sağlayıcıları vardır. Likidite sağlayıcıları bankalardan ve büyük aracı kurumlarından oluşur. Broker sürekli olarak bu likidite sağlacılarından fiyat alır. Daha sonra bu fiyatların en uygununu müşterilerine tek bir fiyat olarak yansıtır. Müşteriler onlara iletilen fiyatın hangi likidite sağlayıcıdan geldiğini ve fiyat havuzunu göremezler. Eğer STP brokerlar ile çalışmayı düşünüyorsanız güvenilir olmasının yanında likidite havuzu büyük olanıyla çalışmanız sizin yararınıza olacaktır.ECN tipi aracı kurumlar ise STP’de gösterilmeyen fiyat havuzunu gösterirler ve komisyonla çalışırlar. Özellikle küçük yatırımcılar için gerçek anlamda ECN aracı kurum çok bulunabilen birşey değildir. Normal seviyede bir yatırımcı için iyi bir STP yeterlidir.

Bir önceki yazımız olan Foreks’te Asya (Tokyo) seansının karakteristikleri başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.